In Go we Trust.

Nepreviews onder vuur: Nederland pleit voor strengere Europese regels

Nieuws10 min leestijd

Vijf sterren, tientallen enthousiaste klanten en nauwelijks een klacht te vinden. Het ziet er geruststellend uit wanneer je op het punt staat iets te bestellen. Maar hoeveel zegt zo’n mooie beoordeling eigenlijk nog? Nepreviews zijn al jaren een probleem en de Nederlandse overheid wil dat Europa harder optreedt tegen bedrijven die ze verkopen. Terecht, want zolang je online een goede reputatie kunt kopen, worden zowel consumenten als eerlijke ondernemers benadeeld.

Online beoordelingen hebben veel invloed op wat we kopen. Wie een nieuwe televisie zoekt, een wasmachine bestelt of voor het eerst bij een onbekende webshop terechtkomt, kijkt vrijwel automatisch naar de ervaringen van andere klanten.

Dat is logisch. Je wilt weten of een bedrijf levert wat het belooft, of de klantenservice bereikbaar is en hoe er wordt gereageerd wanneer iets misgaat. Een paar goede reviews kunnen net het verschil maken tussen bestellen en verder zoeken.

Alleen is niet iedere beoordeling wat die lijkt.

Er zijn bedrijven die positieve recensies inkopen om hun reputatie op te poetsen. Soms gaat het om enkele beoordelingen, soms om grote aantallen. En met de komst van kunstmatige intelligentie is het nog eenvoudiger geworden om geloofwaardige teksten te produceren die nauwelijks van echte klantervaringen te onderscheiden zijn.

Voor de consument wordt het daardoor steeds lastiger om te bepalen welke beoordelingen betrouwbaar zijn.

Nederland wil de verkoop van nepreviews aanpakken

De discussie over nepreviews is opnieuw actueel geworden na berichtgeving van 2 november over de Europese aanpak van valse beoordelingen.

De aanleiding ligt bij Kamervragen van SP-Kamerlid Sandra Beckerman, die de regering eerder dit jaar om opheldering vroeg. Uit de officiële beantwoording van 31 augustus 2026 blijkt dat de overheid het probleem onderkent, maar dat de mogelijkheden om op te treden nog tekortschieten.

Sinds mei 2022 is het in Nederland expliciet verboden voor handelaren om valse consumentenbeoordelingen te plaatsen of te laten plaatsen. Webshops mogen bovendien niet beweren dat hun reviews afkomstig zijn van echte klanten zonder redelijke maatregelen te nemen om dat te controleren.

Maar er zit een merkwaardige tegenstrijdigheid in de regels.

Een webshop mag geen nepreviews gebruiken, terwijl de bedrijven die deze beoordelingen verkopen niet in alle gevallen rechtstreeks kunnen worden aangepakt op basis van dat specifieke verbod.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) wil dat veranderen. De toezichthouder pleit ervoor om ook de verkoop van nepreviews expliciet te verbieden, bijvoorbeeld via de Europese Digital Fairness Act. De staatssecretaris heeft begrip uitgesproken voor dat voorstel.

Of het daadwerkelijk tot nieuwe Europese wetgeving komt, moet nog blijken.

Dat de bestaande regels niet voldoende afschrikken, is inmiddels wel duidelijk. In 2024 verzocht de ACM veertien aanbieders om te stoppen met het verkopen en plaatsen van nepreviews. Zeven van hen gaven daaraan gehoor.

De andere helft dus niet.

Een goede review schrijven is inmiddels kinderspel. Ook zonder klant te zijn.

Vroeger waren nepreviews nog weleens te herkennen aan slecht Nederlands, overdreven enthousiasme of teksten die verdacht veel op elkaar leken. Dat wordt steeds moeilijker.

Met AI kun je in korte tijd tientallen verschillende beoordelingen schrijven. De ene klant prijst de snelle levering, de volgende is enthousiast over de vriendelijke medewerker en een derde vertelt hoe goed het product bevalt.

Het klinkt allemaal aannemelijk. Alleen hoeft geen van die klanten daadwerkelijk te bestaan.

Dat betekent natuurlijk niet dat een webshop met honderden positieve reviews automatisch verdacht is. Er zijn genoeg ondernemers die hun klanten gewoon uitstekend helpen en daar terecht mooie beoordelingen voor krijgen.

Maar het aantal sterren alleen is geen goede maatstaf meer.

Veel belangrijker is de vraag wie de beoordeling heeft geschreven en of daar een echte ervaring achter zit.

Dat klinkt vanzelfsprekend, maar juist op dat punt laten veel reviewsystemen steken vallen.

Een eerlijke beoordeling hoeft niet positief te zijn

Bij nepreviews denken we meestal aan bedrijven die zichzelf vijf sterren geven. Toch zit er ook een andere kant aan het probleem.

Een ondernemer kan flinke reputatieschade oplopen door een negatieve beoordeling van iemand die helemaal geen klant is geweest. Soms wordt een bedrijf zelfs beoordeeld op een bestelling die bij een andere webshop is geplaatst.

Dat is niet eerlijk.

Aan de andere kant moet een consument die werkelijk iets vervelends heeft meegemaakt zijn verhaal kunnen vertellen. Ook wanneer een ondernemer daar niet blij mee is. Een negatieve ervaring wordt niet minder waar omdat die slecht uitkomt.

Een betrouwbaar reviewplatform moet daarom beide belangen serieus nemen. Niet door iedere negatieve beoordeling te wantrouwen, maar door te controleren of er een echte ervaring aan ten grondslag ligt.

Dat is ook hoe wij bij GoTrusted naar klantbeoordelingen kijken.

Ingediende reviews worden gecontroleerd voordat ze openbaar worden gemaakt. Wanneer er twijfel bestaat over de echtheid van een beoordeling, kan om aanvullende informatie worden gevraagd, zoals een bestelnummer, factuur of correspondentie met de webshop.

Dat biedt geen absolute zekerheid. Geen enkel controlesysteem kan garanderen dat er nooit een onjuiste beoordeling doorheen glipt. Maar het is een stuk zorgvuldiger dan iedereen ongecontroleerd sterren laten uitdelen.

En minstens zo belangrijk: een slechte beoordeling hoeft niet het einde van het verhaal te zijn.

Zeven dagen om een klacht op te lossen. Waarom eigenlijk niet?

Stel: je bestelt een product en ontvangt het beschadigd. Je probeert het probleem op te lossen, maar dat gaat niet zoals gehoopt. Uit frustratie schrijf je een review van één ster.

Begrijpelijk.

Maar stel nu dat de webshop alsnog contact opneemt, een nieuw product verstuurt en de situatie netjes afhandelt. Dan kijk je waarschijnlijk anders op die ervaring terug.

Dat is precies waarom GoTrusted werkt met een periode waarin deelnemende bedrijven problemen kunnen oplossen voordat een negatieve review openbaar wordt.

Bedrijven die zijn aangesloten bij GoTrusted Verified krijgen bij beoordelingen van één tot en met drie sterren zeven dagen de gelegenheid om contact op te nemen met de klant.

In die periode kunnen zij bijvoorbeeld een vervangend product aanbieden, een vertraagde levering alsnog regelen, het aankoopbedrag terugbetalen of een andere passende oplossing voorstellen.

Wordt het probleem naar tevredenheid opgelost, dan kan de klant besluiten zijn beoordeling aan te passen. Daarbij blijft zichtbaar dat de review na een oplossing is gewijzigd.

En wanneer er geen oplossing komt? Dan wordt de beoordeling volgens de geldende publicatieregels alsnog openbaar. Ook kan het bedrijf zijn kant van het verhaal toelichten.

Waar nodig kan GoTrusted bemiddelen en de situatie onafhankelijk beoordelen.

Wij vinden dat een verstandige manier om met klachten om te gaan. Niet omdat bedrijven beschermd moeten worden tegen kritiek, maar omdat consumenten uiteindelijk meer hebben aan een opgelost probleem dan aan een onbeantwoorde klacht.

Bovendien zegt de manier waarop een ondernemer met problemen omgaat vaak meer dan het feit dat er ooit iets is misgegaan.

Kan een keurmerk dan nog wel vertrouwen geven?

Een keurmerk op een website kan helpen om vertrouwen te wekken. Maar ook hier is het verstandig om verder te kijken dan alleen het logo.

Wat betekent dat keurmerk precies? Welke voorwaarden gelden ervoor? En wat gebeurt er als een consument een klacht heeft?

Een mooi plaatje onderaan een webshop vertelt je weinig wanneer niet duidelijk is wat erachter zit.

Met het GoTrusted Verified-keurmerk maken deelnemende bedrijven zichtbaar dat zij werken met een gecontroleerd reviewsysteem en een vaste procedure voor klachtenafhandeling.

Bezoekers kunnen via het openbare bedrijfsprofiel beoordelingen lezen, reacties van het bedrijf bekijken en zien hoe klachten worden afgehandeld. Ondernemers kunnen hun reviewscore en Verified-status ook tonen via een widget op hun eigen website.

Dat is nuttige informatie, maar een keurmerk is geen garantie dat iedere bestelling goed verloopt. Die garantie kan niemand geven.

Wat je wél mag verwachten, is dat duidelijk is hoe een bedrijf met klantbeoordelingen omgaat en dat er een procedure bestaat wanneer iets niet naar wens verloopt.

Daar zou een keurmerk wat ons betreft in de eerste plaats voor moeten staan.

Hoe weet je of een webshop betrouwbaar is?

Voor consumenten blijft het verstandig om kritisch naar online beoordelingen te kijken. Gelukkig hoef je daarvoor geen internetexpert te zijn.

Begin bijvoorbeeld eens met de negatieve reviews. Niet omdat die per definitie betrouwbaarder zijn, maar omdat je er vaak meer uit leert. Een bedrijf dat op iedere klacht hetzelfde standaardantwoord geeft, maakt een andere indruk dan een ondernemer die concreet uitlegt wat er is gebeurd en hoe het probleem is opgelost.

Bekijk daarnaast of een webshop duidelijke bedrijfsgegevens vermeldt, hoe je contact kunt opnemen en welke ervaringen andere consumenten hebben.

GoTrusted biedt verschillende mogelijkheden om daarbij te helpen.

Via de gratis Webshop Checker kun je openbare informatie over een webshop bekijken, waaronder beschikbare bedrijfsgegevens, domeininformatie, betaalmethoden en bestaande beoordelingen. Zo krijg je aanvullende informatie voordat je besluit ergens te bestellen. De uitkomst blijft uiteraard een momentopname, geen garantie.

Ook kun je op GoTrusted productreviews en productvergelijkingen raadplegen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen producten die daadwerkelijk door de redactie zijn getest en producten die op basis van onderzoek zijn beoordeeld.

Heb je al iets besteld en loopt het mis? Dan kun je terecht bij het gratis Consumentenloket van GoTrusted. Daar kun je je probleem in kaart brengen, bekijken welke vervolgstappen mogelijk zijn en een formele brief laten opstellen voor de webshop.

En natuurlijk kun je zelf een beoordeling schrijven. Positief of negatief, zolang het maar gaat om een werkelijke ervaring.

Want hoe meer echte klanten hun ervaringen delen, hoe waardevoller online beoordelingen worden.

Eerlijke webshops hebben minstens zoveel belang bij betrouwbare reviews

De aandacht voor nepreviews richt zich vooral op de bescherming van consumenten. Begrijpelijk, maar daarmee wordt een belangrijke groep over het hoofd gezien: ondernemers die het gewoon goed proberen te doen.

Een webshop die jarenlang heeft gewerkt aan goede service en tevreden klanten, moet concurreren met bedrijven die hun reputatie mogelijk in een paar dagen bij elkaar kopen.

Dat schept een ongelijk speelveld.

Vooral kleinere en beginnende webshops kunnen daar last van hebben. Zij beschikken vaak nog niet over honderden beoordelingen en moeten het vertrouwen van klanten vanaf nul opbouwen.

Juist voor hen is het belangrijk om op een eerlijke manier reviews te verzamelen en zichtbaar te maken hoe zij met klachten omgaan.

Via GoTrusted kunnen ondernemers gratis een bedrijfsprofiel claimen of toevoegen. Daarmee krijgen zij de mogelijkheid om hun bedrijfsgegevens te beheren, te reageren op beoordelingen en klanten uit te nodigen om een review achter te laten.

Wie meer mogelijkheden wil, kan kiezen voor GoTrusted Verified. Daarbij horen onder meer de zevendaagse oplossingsperiode, ondersteuning bij klachten, automatische reviewuitnodigingen en het Verified-keurmerk met bijbehorende websitewidget.

Ook kunnen ondernemers via hun bedrijfsprofiel acties, kortingscodes en productaanbiedingen onder de aandacht brengen. Een eventuele beloning voor het schrijven van een review mag daarbij niet afhankelijk zijn van een positieve beoordeling en moet transparant worden vermeld.

Bedrijven kunnen GoTrusted Verified een maand gratis uitproberen, zonder betaalgegevens of automatische verlenging. Het gewone bedrijfsprofiel blijft gratis.

Het uitgangspunt is eenvoudig: ondernemers moeten hun betrouwbaarheid kunnen laten zien zonder daar eerst honderden beoordelingen voor te hoeven verzamelen. En consumenten moeten kunnen zien waar die beoordelingen vandaan komen.

Een slechte review is niet het probleem. Een oneerlijke review wel.

Het is goed dat de overheid opnieuw aandacht besteedt aan nepreviews en de handel daarin. De betrouwbaarheid van online beoordelingen is te belangrijk geworden om het probleem uitsluitend aan de platforms zelf over te laten.

Of een Europees verbod op de verkoop van nepreviews alle problemen zal oplossen, valt te betwijfelen. Wie consumenten wil misleiden, zal altijd naar nieuwe manieren zoeken.

Maar strengere regels kunnen wel helpen, zeker wanneer ze gepaard gaan met betere controles en effectieve handhaving.

Tegelijkertijd ligt er een verantwoordelijkheid bij de reviewplatforms en de webshops zelf. Niet iedere negatieve beoordeling hoeft te worden verwijderd of bestreden. Soms heeft een klant gewoon een punt.

En een ondernemer die dat erkent en het probleem oplost, verdient daar wat ons betreft ook erkenning voor.

Uiteindelijk willen consumenten geen perfecte webshop op papier. Ze willen een bedrijf waarop ze kunnen rekenen.

Een reputatie die is opgebouwd met echte ervaringen, ook wanneer die niet allemaal positief zijn, is veel waardevoller dan een verzameling gekochte vijfsterrenreviews.

Daar zouden we online weer wat meer aandacht voor mogen hebben.


Over GoTrusted

GoTrusted is een onafhankelijk reviewplatform dat consumenten en ondernemers helpt bij het delen van ervaringen, het controleren van beoordelingen en het oplossen van klachten. Met gecontroleerde reviews, een gratis Consumentenloket en het GoTrusted Verified-programma werkt het platform aan meer transparantie en eerlijkere beoordelingen in de online winkelwereld.

Bekijk GoTrusted en ontdek de mogelijkheden